autoDNA sprawdza
Od czego zależy cena paliwa w Polsce

Od czego zależy cena paliwa w Polsce?

Dodano 14 czerwca 2018 przez

Aktualizacja: 6.07.2021r.

Bez względu na to czy tankujesz benzynę, olej napędowy i LPG, to zwróciłeś uwagę na to, że ceny paliw w Polsce cechuje duża zmienność. Jeszcze ponad rok temu za litr benzyny czy oleju napędowego można było zapłacić poniżej 4 zł, a dzisiaj koszt ten wynosi 5 zł. Od czego zależy cena paliwa w Polsce?

 

Ceny paliw, a podatki

Realnie płacimy bardzo dużo podatków. Od naszych dochodów, czy to z działalności gospodarczej, czy z umowy o pracę, odprowadzany jest PIT – zwykle 17%. To tzw. podatek bezpośredni, czyli naliczany od razu od zarobków i pomniejszający je. W tym kontekście za podatek bezpośredni można też uznać składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. Suma składek oraz podatków pomniejszają naszą wypłatę i dopiero po ich odjęciu otrzymujemy pensję „na rękę”.

Podatki bezpośrednie to jednak nie wszystko. Kupując większość produktów i usług płacimy także zawarty w ich cenie podatek VAT, który w zależności od stawki może wynieść – tak jak w przypadku paliwa – nawet 23%. VAT to przykład podatku pośredniego. W przeciwieństwie do podatku bezpośredniego jak PIT, VAT jest ukryty w cenie produktu i tylko studiując paragon bądź fakturę możemy sprawdzić ile faktycznie zapłaciliśmy ekstra. VAT to nie jedyny składnik ceny paliw, jeśli chodzi o podatki. Według badań Polskiej Organizacji Przemysłu i Handlu Naftowego (POPiHN), blisko 60% ceny paliw, stanowią właśnie podatki.

 

Składniki ceny paliwa

W skład ceny paliwa wchodzi wiele składników. Przede wszystkim stacje kupują je w hurcie, więc pierwszym składnikiem jest właśnie cena hurtowa. Po doliczeniu własnej marży, które zwykle wynosi jedynie kilka-kilkanaście groszy, stacja nalicza podatki przerzucane na kierowcę – akcyzę, wspomniany wcześniej VAT, opłatę paliwową służącą do utrzymania sieci dróg oraz opłatę emisyjną, z której finansowane są np. dopłaty do zakupu aut elektrycznych.  

W tej sytuacji może być tylko jeden. Składnikiem ceny paliwa aż w 50-60% to podatki, a jedynie w 40-50% cena surowca. Warto jednak pamiętać, że podatki naliczane są procentowo, np. VAT nalicza się od hurtowej ceny paliwa netto, powiększonej o akcyzę i opłatę paliwową. Fundamentalne znaczenie mają więc ceny paliw w rafineriach. Te zależą głównie od sytuacji na rynku światowym.

 

Od czego zależy cena paliwa w rafineriach?

Na hurtowe ceny paliw w Polsce wpływ mają przede wszystkim cena baryłki ropy na rynku światowym oraz notowania polskiej waluty w stosunku do dolara. To właśnie amerykański dolar jest podstawową walutą rozliczeniową na rynku ropy naftowej.

Na cenę za baryłkę ropy najważniejszy wpływ mają aktualny oraz spodziewany popyt i podaż tego surowca, a także kondycja waluty rozliczeniowej, a więc dolara amerykańskiego. Na cenę surowca mają również wpływ działania podejmowane przez inwestorów na rynkach finansowych. Dużo zależy także od geopolityki, działań OPEC (Organization of the Petroleum Exporting Countries, po polsku Organizacja Krajów Eksportujących Ropę Naftową) oraz mocarstw takich jak USA i Rosja. W ostatnim czasie rynek ropy zareagował gwałtownie na pandemię oraz lockdowny w wielu krajach świata. W ślad za spadkiem mobilności spadł popyt na paliwo, a ropa zaczęła gwałtownie tanieć. To dlatego nieco ponad rok temu, np. w kwietniu 2020 r., ceny na stacjach spadły poniżej 4 zł za benzynę i olej napędowy oraz mniej niż 2 zł za litr LPG. Gdy gospodarka światowa przyspieszyła to w ślad za tym podążyły notowania ropy i w efekcie w Polsce w czerwcu 2021 r. ceny benzyny na stacjach były najwyższe od ponad 6 lat.

Drugi czynnik, o którym wspomnieliśmy, a więc stosunek ceny polskiego złotego do dolara amerykańskiego, uzależniony jest, najkrócej mówiąc, od szeroko rozumianej kondycji polskiej i amerykańskiej gospodarki. Oczywiście dla notowań tej pary walutowej dużo ważniejsza jest sytuacja w USA.

 

Średnie ceny paliw w Polsce na tle innych krajów

Ostatecznie należy stwierdzić, że na ceny paliw na stacjach benzynowych największy wpływ ma sytuacja na światowym rynku ropy naftowej. Wprawdzie w równym stopniu na cenę 1 litra benzyny czy oleju napędowego składają się narzuty podatkowe, jednakże te w zasadzie nie ulegają zmianie, bez względu na to, która partia akurat jest u władzy. Oczywiście VAT w ostatnich latach wzrósł z 22 do 23%, od czasu do czasu rośnie też akcyza paliwowa, a niekiedy pojawiają się dodatkowe podatki (np. opłata emisyjna), natomiast nadal podatki w cenie paliwa pozostają na poziomie 50-60%.

Jeżeli obserwujemy korekty w tym zakresie, to przeważnie na niekorzyść konsumentów, jak wprowadzona ostatnio opłata emisyjna w wysokości 10 gr za litr paliwa. Teoretycznie miała ona być ponoszona przez krajowych producentów paliw – Orlen i Lotos. W praktyce jednak koncerny paliwowe mogą ją z łatwością przerzucić na klientów i to niekoniecznie w postaci cen paliw, a np. podwyższając ceny myjni, płynu do spryskiwaczy czy produktów spożywczych dostępnych na stacjach. 

Może się bowiem okazać, że dla przeciętnego Holendra 7 zł za litr paliwa nie jest problemem, bo zarabia dużo więcej, niż Polak kupujący benzynę w kraju za 5 zł. Jednak także jeśli chodzi o siłę nabywczą portal rankomat.pl ma dla nas dobre wieści. Po kryzysie lat 2010-2014, za średnią pensję znów można kupić ponad 600 litrów benzyny. W 2015 było to 627 litrów, w 2016 aż 733 litry, w 2017 658 litrów, a w 2018, znów aż 697 litrów. Według najnowszych danych za I kw. 2021 r. za przeciętną pensję można już kupić 774 litrów najpopularniejszej benzyny 95. Ceny paliw w Polsce na przestrzeni lat

W ostatnich 10 latach ceny benzyny i oleju napędowego kształtowały się na poziomie od 4 od blisko 6 zł, zaś LPG od 2 do 3 zł. Mówimy oczywiście o średnich notowaniach, gdyż cena na poszczególnych stacjach potrafią się od siebie dość znacznie różnić. W mniejszych miejscowościach spokojnie można znaleźć benzynę za mniej niż 4 zł, podczas gdy na stacji przy autostradzie cena jest wywindowana do ponad 5 zł.

 

Prognozy na przyszłość

Mimo zapowiedzi docelowego przejścia Unii Europejskiej na zeroemisyjny transport w ciągu najbliższych dekad, tradycyjne paliwa płynne będą w Polsce popularne jeszcze przez wiele lat. Konsumpcja paliw wraz z rozwojem sieci dróg oraz wzrostem gospodarczym powinna dalej rosnąć. Jeśli chodzi o ceny paliw na stacjach w Polsce, to dużo zależy od notowań na rynkach światowych. Jednym ze sposobów na wysokie ceny paliw jest eksploatacja samochodu na LPG lub z niskim zużyciem paliwa, np. z napędem hybrydowym. 

Summary
Od czego zależy cena paliwa w Polsce?
Article Name
Od czego zależy cena paliwa w Polsce?
Description
Bez względu na to czym tankujesz swój samochód, to zwróciłeś uwagę na to, że ceny paliw w Polsce cechuje duża zmienność. Od czego zależy cena paliwa w Polsce?
Author
Publisher Name
autodna
Publisher Logo
Ilość komentarzy: 0

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *