autoDNA radzi
płyny w samochodzie

Płyny w samochodzie – co powinieneś wiedzieć?

22 lipca 2022

Do prawidłowego działania auta niezbędne są różne płyny w samochodzie. To przede wszystkim olej silnikowy, płyn chłodzący, płyn hamulcowy. Utrzymywanie ich na wymaganym poziomie i regularna wymiana przekładają się na bezpieczeństwo jazdy i bezproblemowe użytkowanie auta. Warto o tym pamiętać!

Jakie można znaleźć płyny w samochodzie?

Pod maską samochodu wypatrzeć można co najmniej kilka zbiorniczków oraz wlewów – większość jest łatwo dostępna, tak aby każdy bez problemu mógł uzupełnić płyny w samochodzie. Tyle że to, co widać pod maską, to nie wszystko. Nie w każdym przypadku można też ograniczyć się do samej dolewki. W wielu przypadkach konieczna jest kompletna wymiana płynu.

 

Jakie płyny eksploatacyjne znajdują się w samochodzie?

  • olej silnikowy
  • olej w skrzyni biegów
  • płyn wspomagania układu kierowniczego
  • olej do (sprężarki) klimatyzacji
  • płyn AdBlue
  • płyn hamulcowy
  • płyn chłodzący

Przypadek każdego z tych płynów jest nieco inny, dlatego przyjrzyjmy się każdemu z osobna.

 

Olej silnikowy

Olej silnikowy to bodaj najważniejszy z płynów eksploatacyjnych w pojeździe. Spełnia dwie podstawowe role – smaruje pracujące wewnątrz silnika elementy, ograniczając tarcie i spowalniając ich zużycie, a także odprowadza nadmiar ciepła oraz „wypłukuje” zanieczyszczenia. Sprawność układu smarowania przekłada się również na zapobieganie korozji oraz innym uszkodzeniom wpływającym na działanie jednostki.

Wyróżnić można trzy podstawowe kategorie olejów silnikowych – olej syntetyczny, półsyntetyczny oraz olej mineralny. Różnią się one pochodzeniem bazy olejowej, a w obrębie poszczególnych kategorii dodatkami uszlachetniającymi oraz różnymi modyfikatorami. Oleje silnikowe oznaczane są według klas lepkości.

Przykładowe oznaczenie – 10W40 – odzwierciedla lepkość oleju silnikowego w niskich temperaturach (przed literą W) oraz wysokich (po W). Im wyższe wartości, tym – teoretycznie! – olej lepiej sprawdza się w określonym zakresie temperatur, ALE jest jeszcze wiele innych czynników, które decydują o doborze oleju do danej jednostki.

Wybierając „smarowidło” do silnika – warto przede wszystkim kierować się tym, co zaleca producent samochodu. W instrukcji znaleźć można konkretne wskazania co do oleju, jak również interwałów wymiany. Producent oleju nie ma większego znaczenia – pod warunkiem że olej silnikowy jest odpowiedniej klasy oraz spełnia wymogi określone przez producenta samochodu.

 

Co ile wymieniać olej w silniku?

Co 10-15 tys. kilometrów, nie dłużej niż co rok, jeśli zaś samochód jest intensywnie eksploatowany w trudnych warunkach, okres ten można skrócić. Olej wymieniamy oczywiście wraz z filtrem oleju.

Zdecydowanie NIE należy wierzyć w stosowanie olejów typu long life i wymiany co 30 tys. km – to jeden z lepszych sposobów na przedwczesne zużycie silnika (ze względu na kumulujące się jego zanieczyszczenia). Tak czy inaczej warto regularnie kontrolować poziom oleju silnikowego – m.in. przed każdą dłuższą podróżą – i w razie potrzeby uzupełniać niedobory.

 

Olej w skrzyni biegów (olej przekładniowy)

Olej silnikowy nie jest jedynym olejem niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania układu napędowego w samochodzie. Kolejnym jest olej w skrzyni biegów. Tu również zadaniem jest smarowanie elementów układu, ograniczanie tarcia, odprowadzanie ciepła (choć w skrzyni biegów nie występują oczywiście tak wysokie temperatury w czasie jazdy jak w silniku).

Oleje do skrzyni biegów różnią się jakością oraz lepkością. Jak wybrać właściwy? Najlepiej kierować się tu tym, co zaleca producent samochodu. A skoro już o tym mowa…

 

Czy wymienić olej w skrzyni biegów? A jeśli tak, to jak często?

Najczęściej według zaleceń producenta oleju w skrzyni biegów wymieniać nie trzeba – co nie do końca pokrywa się z rzeczywistością, a wynika z innych oczekiwań co do czasu eksploatacji pojazdu. Dlatego tak, olej w skrzyni biegów należy wymienić.

  • W przypadku manualnej skrzyni biegów wymiana oleju powinna następować co 80-100 tys. km.
  • W przypadku automatycznej skrzyni biegów olej wymieniać należy co 40-60 tys. km (pierwsza wymiana może nastąpić nieco później, po 60-80 tys. km).

Warto wiedzieć, że olej w skrzyni można wymieniać na dwa sposoby – statyczny oraz dynamiczny. Jeśli zaś skrzynia biegów znana jest ze swojej awaryjności, częstsza wymiana oleju może pomóc w spowolnieniu zużycia.

 

Płyn wspomagania układu kierowniczego

Wszystkie – lub niemal wszystkie – współcześnie produkowane auta posiadają wspomaganie kierownicy. Jest to rzecz, która zdecydowanie ułatwia manewrowanie. Wynika z niej konieczność dbania o płyn układu wspomagania.

W przypadku nieszczelności, płynu wspomagania kierownicy może ubywać. Zbyt niski jego poziom może z kolei poskutkować zatarciem się pompy wspomagania kierownicy. Jej zadaniem jest zwiększanie ciśnienia płynu, a w konsekwencji zmniejszanie siły niezbędnej do obracania kierownicą. To nie koniec, ponieważ z czasem płyn układu wspomagania może tracić swoje właściwości.

Warto co jakiś czas sprawdzać, czy ilość płynu wspomagania w zbiorniku jest ponad poziomem minimalnym, a także czy nie zmienił on barwy. Jak każdy inny płyn eksploatacyjny, ten też się zużywa – i lepiej dowiedzieć się o tym samemu jeszcze zanim poinformuje o tym samochód, np. poprzez głośną pracę pompy wspomagania czy jej bezpośrednią awarię.

 

Jak często wymieniać płyn w układzie wspomagania kierownicy?

Wymiana płynu wspomagania zalecana jest co 2-3 lata lub ok. 100 tys. km. Przy odrobinie dobrych chęci, do wymiany cieczy można zabrać się samemu. Na pewno zaś samodzielnie kontrolować można jego poziom – zbiornik z odpowiednią miarką w każdym samochodzie znajduje się pod maską.

Jeśli chodzi o samą dolewkę, warto zadbać, by dolewany płyn był identyczny z tym już znajdującym się w układzie – płyny różnych producentów mogą różnić się składem chemicznym czy inaczej zachowywać się pod ciśnieniem, przez co akurat w tym przypadku mieszanie nie jest wskazane.

 

Olej w klimatyzacji

Klimatyzacja – przynajmniej manualna, ale coraz częściej też automatyczna – to dzisiaj niemal obowiązkowy element wyposażenia pojazdu. I ono – jak większość udogodnień – wymaga pewnego zainteresowania. Kierowcy wiedzą najczęściej o tym, że należy wymieniać (lub uzupełniać, choć tu sprawa jest nieco bardziej skomplikowana) czynnik klimatyzacji, tzw. czynnik chłodzący. Jest jednak jeszcze jeden płyn eksploatacyjny z klimatyzacją związany – olej w sprężarce tudzież kompresorze.

Olej ten podawany jest do układu razem z czynnikiem chłodzącym – czynnik klimatyzacji łączy się z olejem, tworząc jednorodną mieszaninę, która zapewnia sprężarce należyte smarowanie. Dzięki temu klimatyzacja działa wydajnie, a w aucie można cieszyć się oczekiwaną temperaturą.

Kompresor klimatyzacji nie należy do tanich urządzeń, dlatego należy o niego dbać – a jednym ze sposób jest dostarczanie mu właściwego oleju. W tym przypadku można to rozumieć jako: dokładnie zgodnego z zaleceniami producenta.

Ponieważ jednak ani wymiany czynnika chłodzącego ani uzupełniania oleju w klimatyzacji nie robi się samodzielnie, na jego wybór zwykle nie ma się wpływu. Dlatego warto dokonywać obsługi klimatyzacji w profesjonalnych serwisach samochodowych – niekoniecznie zaś „pod parasolem na parkingu przed supermarketem”. Oszczędność finansowa może być niestety tylko pozorna.

 

Płyn AdBlue

Płyn AdBlue dobrze znany jest kierowcom aut z silnikami diesla spełniającymi normy EURO 6 (choć bywa też stosowany już w samochodach z EURO 5). Jest to roztwór mocznika i wody demineralizowanej.

Co istotne, NIE jest to dodatek do paliwa. Przechowywany jest w osobnym zbiorniku i mieszany ze spalinami. Zawarty w płynie mocznik reaguje z tlenkami azotu zawartymi w spalinach, tworząc amoniak i dwutlenek węgla. Tak „zmienione” spaliny trafiają do katalizatora SCR i rozkładane są na azot i wodę.

AdBlue można kupować na stacjach benzynowych, nalewając ciecz z dystrybutora prosto do zbiornika. Można też kupić go w baniakach o pojemności od 1,5 do 10 l. Płynu AdBlue się nie wymienia – jedynie co jakiś czas uzupełnia (jest to rzecz niezwykle ważna, ponieważ brak AdBlue w zbiorniku zakłóca pracę silnika).

Więcej na jego temat dowiesz się z naszego artykułu na temat płynu AdBlue i jego zastosowania.

 

Płyn hamulcowy

Płyn hamulcowy jest niezwykle istotny – niedobory płynu hamulcowego obniżają skuteczność hamowania. Krótkie wyjaśnienie – typowy układ hamulcowy działa w oparciu o klocki i tarcze. Chcąc zatrzymać pojazd, wciskamy pedał hamulca, w efekcie czego klocki hamulcowe przywierają do tarcz, powodując tarcie. Problem w tym, że w przypadku samochodu siła, jaką można wygenerować własną stopą, jest zbyt mała, by sprawnie zatrzymać – a nie tylko spowolnić – auto. Dlatego w układzie hamulcowym wykorzystuje się mechanizmy wspomagające, bazujące na pompie oraz wspomnianym już płynie.

Zastosowanie pompy i płynu hamulcowego sprawia, że nawet przy stosunkowo lekkim nacisku na pedał można wygenerować dużą siłę hamowania. Płyn hamulcowy się jednak zużywa – z czasem traci swoje właściwości, przede wszystkim obniża się temperatura wrzenia (a stąd tylko krok do „zagotowania” hamulców podczas jazdy). Co więcej, płyny hamulcowe mają właściwości higroskopijne – chłoną wilgoć z otoczenia, przez co dodatkowo obniża się ich sprawność. Dlatego należy pamiętać o ich wymianie – standardowo co dwa lata.

Jakie płyny hamulcowe są dostępne? To przede wszystkim: DOT3, DOT4, DOT5.1 oraz DOT5. Zbyt niski poziom płynu hamulcowego należy uzupełnić – płyny DOT3, DOT4 oraz DOT5.1 można ze sobą nawzajem mieszać, DOT5 nie.

 

Płyn chłodniczy

Zadanie płynu chłodniczego w silniku jest proste – ma on odprowadzać ciepło, nie dopuszczając do przegrzania silnika. Płyn krąży w obiegu wokół silnika, gdzie się nagrzewa, odbierając ciepło od jednostki, w chłodnicy natomiast jego temperatura ulega obniżeniu.

Na problemy z płynem chłodniczym jesteśmy narażeni szczególnie zimą, choć stan płynu chłodniczego należy sprawdzać oczywiście nie tylko zimą. W każdej chwili może bowiem dojść do rozszczelnienia układu chłodniczego i płynu może zwyczajnie ubywać. Najlepiej uzupełniać go tym samym, który znajduje się w układzie obecnie.

Gdy przymierzamy się do wymiany płynu chłodniczego, możemy sięgnąć po dwa rozwiązania. Kupić gotowy płyn lub zrobić mieszankę koncentratu z wodą. Jeżeli zdecydujemy się kupić gotowy płyn, zajrzyjmy do instrukcji obsługi samochodu lub do internetu. Wpisując w wyszukiwarkę (często na stronie producenta pojazdu) markę i model, otrzymamy informację jaki jest zalecany płyn chłodniczy. Jest to szczególnie istotne, jeżeli posiadamy pojazd dość nowy – może on mieć bowiem specjalne wymagania odnośnie płynu chłodniczego.

Wybierając płyn chłodniczy, warto zwrócić uwagę na:

  • temperaturę zamarzania – nie powinna być wyższa niż -30 stopni,
  • temperaturę wrzenia – nie powinna być niższa niż 120 stopni,
  • rezerwę alkaliczną – powinna przekraczać 2,5

Pamiętajmy przy tym, że nie wolno mieszać płynów o różnych parametrach w jednym układzie chłodzenia – a kolor płynu nie ma znaczenia!

Płyn do spryskiwaczy

Płyn do spryskiwaczy wybieramy przeważnie dwa razy do roku – przed latem i przed zimą. Od tego pierwszego wymagać będziemy, by dobrze usuwał z szyby kurz i owady, od drugiego aby sprawnie usuwał z szyby śnieg i jego pozostałości oraz chemikalia, a przede wszystkim… by nie zamarzał. To ostatnie nie zawsze jest takie oczywiste, jak mogłoby się wydawać.

Ignorowanie niedoboru płynu do spryskiwaczy – w niejednym aucie powiadomienie o jego braku wyświetlane jest na desce rozdzielczej – to błąd. Jazda z brudną szybą nie jest niczym przyjemnym, ani tym bardziej bezpiecznym. I nawet jeśli samochód wykazuje duży apetyt (bo np. za każdym razem spryskiwana jest nie tylko szyba, ale i reflektory), to nie warto oszczędzać, kupując najtańszy płyn do spryskiwaczy albo… zastępując go wodą. W najlepszym przypadku będą tylko słabo zmywać zanieczyszczenia, w najgorszym zaś zamarzną przy pierwszych przymrozkach.

 

Kto musi wymienić płyny w samochodzie?

W tym przypadku odpowiedź jest dość oczywista – wymieniać płyny w samochodzie musi każdy, kto chce cieszyć się jego długą i bezproblemową eksploatacją. Jest to jeden z podstawowych warunków, jakie należy w tym celu spełnić. Część płynów można uzupełniać, a nawet wymieniać samodzielnie. Wymianę pozostałych należy natomiast powierzyć specjaliście (to istotne również w związku z tym, że zużytych płynów nie można ot tak wyrzucić).

Otwarta pozostaje natomiast kwestia tego, czy wymieniać płyny przed sprzedażą czy nie. Jedni kupujący ucieszą się, wiedząc, że o te podstawowe rzeczy już ktoś zadbał, inni natomiast wolą zająć się wymianą płynów eksploatacyjnych osobiście – i mieć pewność, że zrobione zostało wszystko, co potrzeba, w sposób taki, jak trzeba i z wykorzystaniem odpowiadających im materiałów. Tak czy inaczej należy pilnować, aby poziom oleju, poziom płynu chłodniczego oraz pozostałych płynów znajdował się w odpowiednim przedziale – nikt rozsądny nie kupi ewidentnie zaniedbanego pod tym względem auta.

 

Czy warto regularnie wymieniać płyny eksploatacyjne?

Pytanie czy warto wymieniać płyny nie jest do końca właściwe. Wymiana płynów to nie kwestia tego, czy „warto lub nie warto” – to po prostu konieczność. To natomiast, co zdecydowanie warto, to kierować się logiką i wskazaniami doświadczonych mechaników, które nie zawsze muszą pokrywać się z zaleceniami producenta. Pewna nadgorliwość w tym przypadku nie zaszkodzi, zaniechanie natomiast – owszem i może doprowadzić do kosztownej w skutkach awarii.

Jeżeli producent w instrukcji życzy sobie, aby wymieniać olej silnikowy np. co 30 tys. kilometrów, interwał ten lepiej skrócić przynajmniej o połowę (wymiana oleju wraz z filtrem co 10-15 tys. km). Jeżeli producent w ogóle nie wspomina w zaleceniach o wymianie oleju w skrzyni biegów – automatycznej czy manualnej – to i tak dobrze jest to zrobić, pamiętając o tym, że interes producenta oraz interes użytkownika samochodu – zwłaszcza po upływie gwarancji – nie do końca są ze sobą zbieżne.

 

autoDNA jest wiodącym dostawcą raportów historii pojazdów używanych. Jeśli chcesz dowiedzieć się, czy Twój samochód m.in. nie był wcześniej wykorzystywany jako np. TAXI lub jakie są odczyty przebiegu – warto skorzystać i sprawdzić VIN auta. Aby wygenerować raport wystarczy tylko numer nadwozia (numer VIN).

Summary
Płyny w samochodzie – co powinieneś wiedzieć?
Article Name
Płyny w samochodzie – co powinieneś wiedzieć?
Description
Do prawidłowego działania auta niezbędne są różne płyny w samochodzie. To przede wszystkim olej silnikowy, płyn chłodzący, płyn hamulcowy. Dowiedz się więcej!
Publisher Name
autoDNA
Publisher Logo
Ilość komentarzy: 0

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.