Badanie techniczne samochodu – kluczowe fakty i wskazówki

Czym jest badanie techniczne samochodu? Wszystkie pojazdy poruszające się po polskich drogach muszą posiadać aktualne ubezpieczenie OC oraz mieć ważny przegląd techniczny. Ten ostatni potwierdza nie tylko właściwości techniczne, ale także pozytywny wynik badania technicznego samochodu.

 

Badanie techniczne samochodu – przygotowanie

Umówienie się na ocenę stanu auta w stacji kontroli pojazdów (SKP) to jedno, a przejście badania technicznego to drugie. Aby pozytywnie przejść całą kontrolę, warto trochę się do niej przygotować. Nie są potrzebne do tego ani specjalistyczne narzędzia, ani duża wiedza. Wystarczy dokonać ogólnych oględzin auta lub w razie potrzeby udać się do mechanika, który naprawi usterki.

Przed badaniem technicznym samochodu warto:

• umyć dokładnie pojazd z brudu i błota,
• sprawdzić działanie wszystkich żarówek oraz klaksonu,
• skontrolować wycieraczki i spryskiwacze szyb,
• ustalić, czy nie ma wycieków pod samochodem i na silniku,
• ocenić kondycję ogumienia (zużycia bieżnika, pęknięć opon itd.) oraz stopień korozji na karoserii i podwoziu,
• przetestować układ hamulców, w tym ręcznego,
• ocenić sprawność pojazdu w trudnych warunkach np. na wybojach.

 

 

1. Sprawdź oświetlenie pojazdu

   Zacznij od dokładnej inspekcji wszystkich świateł w pojeździe, w tym reflektorów, świateł pozycyjnych, kierunkowskazów oraz świateł hamulcowych. Upewnij się, że wszystkie działają prawidłowo i są odpowiednio ustawione, aby zapewnić maksymalną widoczność na drodze. W razie potrzeby wymień uszkodzone żarówki lub dokonaj regulacji.

2. Zweryfikuj stan ogumienia

   Sprawdź ciśnienie w oponach oraz ich bieżnik, aby upewnić się, że są w dobrym stanie i odpowiednio napompowane. Zwróć uwagę na ewentualne uszkodzenia, takie jak pęknięcia czy wybrzuszenia. Pamiętaj, że dobrze utrzymane opony wpływają na bezpieczeństwo i komfort jazdy.

3. Upewnij się, że układ hamulcowy działa prawidłowo

   Przeprowadź kontrolę hamulców, zwracając uwagę na grubość klocków hamulcowych oraz stan tarcz. Upewnij się, że pedał hamulca działa płynnie i nie ma żadnych niepokojących dźwięków podczas hamowania.

4. Zadbaj o zawieszenie i układ kierowniczy

   Skontroluj zawieszenie pojazdu, zwracając uwagę na amortyzatory oraz sprężyny. Upewnij się, że układ kierowniczy działa bez oporów i nie ma luzów.

5. Sprawdź układ wydechowy

   Dokładnie obejrzyj układ wydechowy pod kątem ewentualnych nieszczelności lub uszkodzeń. Zwróć uwagę na dźwięki wydobywające się z silnika podczas pracy – mogą one wskazywać na problemy z wydechem. To na pewno nie umknie diagnoście podczas badania.

6. Oceń stan szyb i wycieraczek

   Sprawdź szyby pod kątem rys czy pęknięć oraz upewnij się, że wycieraczki działają prawidłowo i skutecznie usuwają wodę z powierzchni szyby. Wymień mocno zużyte pióra wycieraczek na nowe przed badaniem.

7. Zweryfikuj działanie klaksonu i innych elementów

   Upewnij się, że klakson działa poprawnie, co jest istotne dla sygnalizowania innych uczestników ruchu. Sprawdź również inne elementy wyposażenia pojazdu, takie jak światła awaryjne czy światła stop.

8. Zadbaj o czystość pojazdu

   Nic tak nie popsuje humoru diagnoście, jak przegląd brudnego auta. Usuń wszelkie niepotrzebne przedmioty oraz zanieczyszczenia z kabiny. Pamiętaj również o umyciu szyb i reflektorów, co zwiększy widoczność.

9. Przygotuj dokumenty pojazdu

   Na koniec upewnij się, że wszystkie niezbędne dokumenty pojazdu są aktualne i możesz je udostępnić – dotyczy to zwłaszcza homologacji zbiornika LPG. Bez tego dokumentu nie przejdziesz pozytywnie przeglądu! Pamiętaj, że homologacja jest ważna 10 lat od daty pierwszego montażu zbiorniku. Po tym terminie trzeba ją przedłużyć lub wymienić zbiornik na nowy.

 

Jakie dokumenty są potrzebne do przeglądu samochodu?

Do przeprowadzenia badania technicznego pojazdu potrzebny jest dowód rejestracyjny. To on pozwala na identyfikację samochodu (są w nim wszystkie potrzebne informacje: marka, model, numer rejestracyjny, numer VIN itd.). W dowód rejestracyjny wbijana jest również pieczątka, która potwierdza, że diagnosta na stacji kontroli pojazdów dopuścił auto do ruchu.

Dodatkowe dokumenty dla pojazdów specjalistycznego przeznaczenia:

• TAXI – świadectwo legalizacji taksometru.
• Samochody, które mają instalację LPG (gazem) – protokół lub decyzja Transportowego Dozoru Technicznego (TDT) w kwestii badania zbiornika.
• Pojazdy z urządzeniami dozorowymi (windy, dźwigi, żurawie) – protokół i decyzja właściwego dozoru technicznego.
• Pojazdy ADR – protokół Transportowego Dozoru Technicznego (TDT) w sprawie zbiornika lub cysterny, deklaracja zgodności pojazdu z wymogami ADR, zaświadczenie o klasie ABS.

Dla dodatkowych badań technicznych samochodów, które przeznaczone są do nauki jazdy oraz przy legalizacji haków holowniczych nie są wymagane inne dokumenty. W przypadku, gdy będzie to pierwsze badanie techniczne lub pojazd podlega pierwszej rejestracji w Polsce wymagane jest tylko zabranie podstawowych dokumentów, lub pozwolenia czasowego wydanego przez wydział komunikacji w kraju poprzedniej rejestracji. Przy pozwoleniu czasowym trzeba też zabrać ksero zagranicznego dowodu rejestracyjnego.

 

Czym się różni okresowy od technicznego przeglądu samochodu?

Istnieją dwa rodzaje diagnozy stanu auta. Mowa o badaniu technicznym pojazdu oraz okresowym przeglądzie. Pierwsze z nich jest obowiązkowe i uregulowane wymogami prawnymi, a jego brak grozi karami finansowymi. Z kolei drugie jest zalecane przez producentów samochodów i specjalistów z branży motoryzacyjnej, by zapobiec większym usterkom i utrzymać gwarancję pojazdu.

 

Przegląd okresowy samochodu

Przeglądy okresowe samochodu są najczęściej wykonywane w serwisach ASO lub profesjonalnych warsztatach samochodowych. Polegają w głównej mierze na sprawdzeniu i wymianie płynów eksploatacyjnych zgodnie z zaleceniami producenta oraz ewentualnej wymianie zużytych części np. elementów zawieszenia, układu hamulcowego, kierowniczego, wydechowego lub rozrządu, sprawdzenie instalacji LPG itd.

Przepisy o ruchu drogowym w Polsce nie regulują ani obowiązku, ani częstotliwości dokonywania przeglądów okresowych pojazdów. Wszystko zależy od indywidualnego podejścia oraz modelu i wersji silnika.

 

Przegląd techniczny samochodu

Zgodnie z przepisami prawa badanie techniczne samochodu jest obowiązkowe i niezbędne do tego, aby pojazd został dopuszczony do ruchu po drogach publicznych. Ważny przegląd techniczny wykonany na stacji kontroli pojazdów i jego potwierdzenie muszą mieć:

• samochody osobowe i ciężarowe,
• przyczepy,
• motorowery,
• autobusy,
• ciągniki rolnicze.

Nowe auto nie wymaga tak częstego przeglądu technicznego jak stare. Badanie techniczne samochodu osobowego zakupionego w salonie odbywa się po trzech latach od daty pierwszej rejestracji, drugie nie później niż po dwóch latach. Kolejne badanie należy już regularnie przeprowadzać co roku.

 

Co jest sprawdzane podczas badania technicznego pojazdu?

Podczas oceny stanu technicznego auta sprawdzany jest numer VIN i zgodność rzeczywistych cech samochodu z informacjami w dowodzie rejestracyjnym.

Badanie techniczne pojazdu uwzględnia kontrolę, której poddawane są:

• ogumienie,
• praca silnika,
• oświetlenie,
• układ kierowniczy, wydechowy oraz hamulcowy,
• zawieszenie i nadwozie,
• emisja spalin i hałasu,
• elementy bezpieczeństwa,

 

 

Co jeżeli zostanie wykryta usterka?

Badanie techniczne pojazdu jest wymagane przez prawo polskie. Dostarcza dowodów na to, że auto nadaje się do ruchu drogowego, że nie stanowi zagrożenia dla jego użytkowników lub osób trzecich oraz że jest zgodne z przepisami ochrony środowiska. Jeśli podczas kontroli diagnosta wykryje usterkę, odmówi uzupełnienia danych o przeglądzie i przybicia wymaganej pieczątki w dowodzie rejestracyjnym.

Jeżeli stan techniczny pojazdu nie stwarza zagrożenia w ruchu, właściciel będzie mógł odjechać ze stacji ze specjalnym zaświadczeniem i otrzyma 14 dni na usunięcie nieprawidłowości. Gdy wykryta usterka stwarza zagrożenie dla ruchu drogowego, diagnosta nie odda dowodu rejestracyjnego, badanie techniczne nie zostanie podbite, a auto będzie odholowane do warsztatu.

 

Ile kosztuje przegląd samochodowy?

Opłaty za badanie techniczne w stacji kontroli pojazdów różnią się tylko pod względem rodzaju środka transportu. Poza tym mają charakter stały i wynikają z przepisów ustawowych dla całego kraju.

• Samochód osobowy – przegląd kosztuje 99 zł.
• Samochód ciężarowy i specjalny do 3,5 tony – 99 zł.
• Autobus przeznaczony do przewozu nie więcej niż 15 osób z kierowcą – 99 zł
• Auta z instalacją LPG – 162 zł.
• Samochód ciężarowy – 153 zł.
• Ciągnik rolniczy – 63 zł.
• Przegląd motocykla kosztuje 62 zł, a motoroweru 51 zł.

W podanych cenach uwzględniono koszt 1 zł na rzecz CEPiK (Centralna Ewidencja Pojazdów i Kierowców).

 

 

Gdzie i jak często wykonywać przegląd samochodu?

Przegląd samochodu można wykonać na podstawowej (pojazdy do 3,5 tony) i okręgowej stacji kontroli pojazdów (wszystkie rodzaje). Tradycyjnie badanie techniczne należy przeprowadzać co rok. Rzadsze kontrole dotyczą tylko nowych pojazdów, u których pierwsze badanie przeprowadza się przed upływem 3 lat od pierwszego zarejestrowania, drugie przed upływem kolejnych 2 lat, a następne już co roku.

 

Co grozi za jazdę bez ważnego przeglądu?

Za brak ważnego badania technicznego grozi mandat – od 1500 zł do nawet 5000 zł. Jeśli policja lub inny organ kontroli drogowej odkryje brak badań technicznych, może nałożyć karę w takiej rozpiętości. W niektórych przypadkach np. bardzo złego stanu pojazdu może nawet zatrzymać dokumenty auta. Jeśli kierowca, którego samochód nie ma ważnego przeglądu, spowoduje wypadek lub weźmie udział w kolizji, firma ubezpieczeniowa ma prawo odmówić lub zmniejszyć wypłatę z tytułu polisy OC, lub AC.

 

Jakie zmiany czekają kierowców podczas badania technicznego od 2022 roku?

Zmiany w przepisach o badaniach technicznych miały wejść w życie najpierw w 2020 roku, potem w 2021 roku, a teraz przesunięto je na kolejny rok. Wobec nowych danych od 2022 roku podczas przeprowadzania przeglądu kontroler będzie musiał obowiązkowo wykonać dokumentację fotograficzną kontrolowanego samochodu. Chodzi o zrobienie pięciu zdjęć: z przodu, z tyłu i po dwóch przekątnych oraz zdjęcie zegarów z widocznym przebiegiem. Fotografie muszą być przechowywane przez 5 lat.

Ponadto nowe zmiany będą umożliwiały kierowcy zgłoszenie się na stację kontroli pojazdów już do 30 dni przed końcem ważności przeglądu, przy czym będzie się liczyć data wpisana w dokumentach, a nie termin wykonania badania. Natomiast za zgłoszenie się na kontrolę ponad 30 dni po terminie, trzeba będzie zapłacić podwójnie.

 

 

W 2025 roku planowane są istotne zmiany w systemie badań technicznych pojazdów w Polsce, które wiążą się z podwyżkami opłat. Obecna stawka za badanie techniczne, wynosząca 98 zł, nie była aktualizowana od 20 lat, co skłoniło rząd do wprowadzenia nowych regulacji. Projekt zmian zakłada nie tylko jednorazową podwyżkę, ale także regularną waloryzację cen, która ma być powiązana z wskaźnikami gospodarczymi, takimi jak wysokość płacy minimalnej.

Dodatkowo, nowelizacja przepisów ma na celu uszczelnienie systemu badań technicznych oraz wprowadzenie lepszego nadzoru nad ich przeprowadzaniem. W ramach reformy planowane jest również wprowadzenie nowego systemu szkolenia dla diagnostów, aby dostosować ich kwalifikacje do postępu technologicznego w branży motoryzacyjnej. Choć szczegóły dotyczące nowych stawek nie zostały jeszcze ujawnione, mówi się o możliwym wzroście cen nawet dwukrotnie lub więcej w porównaniu do obecnych opłat.