Winiety 2024 – państwa, opłaty, gdzie są obowiązkowe?

W różnych państwach kwestia ponoszenia opłat drogowych rozwiązana została na różne sposoby. I choć konieczność zapłaty za możliwość poruszania się po drogach ekspresowych nigdy nie należy do przyjemności, winiety – a zwłaszcza winiety elektroniczne – to bardzo wygodne rozwiązanie.

 

Czym jest winieta i do czego służy w 2024 roku?

Z technicznego punktu widzenia winiety to nalepki umieszczane w wybranej części przedniej szyby pojazdów silnikowych, stanowiące potwierdzenie w przypadku uiszczenia opłaty drogowej. Inaczej mówiąc – winiety tradycyjne to fizyczny dowód wniesienia opłat za przejazd drogami płatnymi.

W Polsce typowe winiety nie występują. Tam, gdzie jest to konieczne, opłaty wnosi się przy bramkach wjazdowych na autostradach lub też wykorzystując elektroniczny system poboru opłat (alternatywę stanowi zakup “biletu” na stacjach benzynowych). To jednak, że Polska nie wprowadziła winiet do użytku, nie oznacza, że konieczność ich zakupu ominie polskich kierowców.

Wystarczy, że wyjadą oni za granicę – w wielu krajach Unii Europejskiej winiety obowiązują. W zależności od kraju – w tradycyjnej bądź nowoczesnej formie elektronicznej. Ceny winiet uzależnione są od wielu czynników, m.in. okresu ważności winiety czy rodzaju pojazdu. Czasem też – jak w Chorwacji – winiet nie ma, a opłaty za pojazdy poruszające się po drogach pobierane są w inny sposób.

 

Winieta elektroniczna

Coraz częściej winietę autostradową nabyć można w formie elektronicznej, korzystając ze specjalnych, przeznaczonych do tego celu rozwiązań (przy czym w każdym państwie system może wyglądać nieco inaczej). Najczęściej zakup winiet przez internet wymagał będzie podania numeru rejestracyjnego pojazdu, kraju, w którym zarejestrowany jest pojazd, jego kategorii oraz ewentualnych dodatkowych informacji. Trzeba także wybrać okres ważności, przez który winiety elektroniczne mają obowiązywać – może to być np. winieta roczna, miesięczna, tygodniowa (lub 10-dniowa).

Warunki obowiązujące w danym kraju warto dokładnie sprawdzić przed rozpoczęciem podróży, by upewnić się, w jaki sposób w przypadku dróg płatnych należy wnieść opłaty. Warto także zrobić to z pewnym wyprzedzeniem, bo można natknąć się na niemiłą niespodziankę.

 

 

Winieta tradycyjna (naklejka na szybie)

Winiety w formie naklejek w większości przypadków można już uznać za przeżytek, aczkolwiek w wielu miejscach nadal są dostępne jako alternatywa dla dokonywania płatności przez internet. Dobrze jednak mieć świadomość, że nie wszędzie – m.in. w Czechach już w 2021 r. całkowicie przestawiono się na winiety elektroniczne. Chcąc uiścić opłatę za przejazd czeskimi autostradami i drogami ekspresowymi, bez względu na kategorię pojazdu, trzeba zdecydować się na zakup online, płacąc przelewem czy kartą kredytową.

Na Słowacji od 2016 r. obowiązuje elektroniczny system poboru opłat zastępujący winiety tradycyjne. W Bułgarii podobnie – od 2019 roku. Można więc śmiało uznać płatności przez internet za docelowy sposób poboru opłat. Trudno zresztą dziwić się takiemu rozwiązaniu. Elektroniczne winiety, czy to na samochody osobowe o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t czy samochody ciężarowe, przyczepy bądź motocykle, są po prostu wygodniejsze.

 

Gdzie należy umiejscowić naklejkę?

Choć winiety tradycyjne odchodzą do przeszłości, są jeszcze kraje, w których to rozwiązanie jest stosowane. W Europie to Austria i Szwajcaria, warto zatem wiedzieć, jak należy umieścić tradycyjną winietę. Szczegółowa instrukcja powinna znajdować się na odwrocie naklejki, a jeśli jej nie ma, można kierować się ogólnymi zasadami.

• W przypadku samochodów osobowych o DMC 3,5 tony winietę umieszcza się po wewnętrznej stronie przedniej szyby, każdorazowo w taki sposób, aby nie przesłaniała ona widoczności kierowcy. Może być po boku lub też w okolicach lusterka wstecznego.
• W przypadku samochodów ciężarowych czy jeśli chodzi o autobusy, rzecz wygląda bardzo podobnie.
• W przypadku motocykli – lub innych jednośladów – miejscem na umieszczenie winiety jest np. zbiornik paliwa lub goleń widelca. Istotne jest, aby był to niewymienny element konstrukcji pojazdu, a nie np. kufer czy sakwa.

 

Jak dokonać zakupu winiety w 2024 roku?

Obecnie zakupu winiety dokonuje się najczęściej przez internet. To wygodne rozwiązanie, które pozwala zawczasu zaplanować podróż – znajomość wysokości opłat ponoszonych na poszczególnych etapach jazdy bywa istotna. Pomaga też podjąć decyzję na temat tego, czy wybrać autostrady czy może bezpłatne drogi lokalne.

Tradycyjne winiety – na samochody do 3,5 t czy przeznaczone do innych pojazdów silnikowych – można było najczęściej zakupić na przejściach granicznych czy stacjach benzynowych, w urzędach pocztowych, a nawet w większych sklepach. W 2024 r. najpopularniejszym rozwiązaniem są platformy online pozwalające na wygodne uiszczenie opłaty.

Na dedykowanej platformie wybiera się kategorię opłaty, kategorie pojazdów (od których wysokość opłaty jest uzasadniona), podaje niezbędne dane identyfikujące pojazd i uiszcza należność. Warto zachować sobie otrzymany komunikat potwierdzający zakup winiety lub paragony kontrolne – w zależności od tego, jak skonstruowany jest dany system.

 

W jakich państwach w 2024 roku obowiązują winiety?

 

Jak wygląda kwestia winiet w poszczególnych krajach europejskich? Jaka jest wysokość opłaty drogowej w Chorwacji, a ile płaci się za autostrady na Węgrzech? Oto, co trzeba wiedzieć przed wybraniem się w podróż po najchętniej odwiedzanych przez polskich kierowców krajach Europy.

• Winieta Czechy – obowiązują na autostradach i drogach ekspresowych, w przypadku samochodów osobowych o DMC do 3,5 tony przejazd przyczepy nie jest dodatkowo płatny
• Winieta Słowacja – samochody osobowe oraz przyczepy (w przypadku zespołu pojazdów powyżej 3,5 t)
• Winieta Węgry – obowiązują e-winiety i opłaty, których wysokości zależą od kategorii pojazdu
• Winieta Słowenia – opłatę uiszcza się online (od 2022 r. nie ma już winiet naklejanych na szybę)
• Winieta Austria – potrzebne są winiety (kupowane przez internet wymagają minimum 18-dniowego wyprzedzenia)
• Winieta Szwajcaria – motocykle i samochody osobowe do 3,5 tony obowiązują winiety (roczne).

Ze względu na często zmieniające się przepisy, warto sprawdzić najbardziej aktualny stan prawny każdorazowo przed wyruszeniem w podróż. Pomoże to uchronić się przed przykrą niespodzianką i koniecznością zapłaty nierzadko wysokiego mandatu za skorzystanie z płatnej autostrady bez odpowiedniej opłaty.

 

W jakich państwach winiety nie obowiązują w 2024 roku?

Nie we wszystkich krajach – czego Polska jest najlepszym przykładem – kierowcy mają obowiązek zakupu winiet. Może to oznaczać dwie sytuacje: albo korzystanie z dróg jest bezpłatne albo też funkcjonują inne metody poboru opłat drogowych.

• Brak (całkowity lub z nielicznymi wyjątkami) opłat drogowych: Belgia, Bośnia i Hercegowina, Czarnogóra, Dania, Finlandia, Holandia, Litwa (auta osobowe), Liechtenstein, Luksemburg, Niemcy, Szwecja, Wielka Brytania
• Brak winiet, opłaty pobierane np. na bramkach: Chorwacja, Francja, Grecja, Hiszpania, Norwegia, Serbia, Portugalia, Włochy

 

 

Kto jest zwolniony z opłat?

Kto jest zwolniony z konieczności zakupu winiety? Wszystko zależy od przepisów obowiązujących w danym państwie. Najczęściej jednak zwolnienia można spodziewać się w przypadku samochodów zarejestrowanych na osoby z orzeczeniem o niepełnosprawności. Opłat uniknąć mogą także kierowcy pojazdów wykorzystywanych do świadczenia usług socjalnych (np. w Słowacji).

W niektórych krajach zwolnieni z opłaty za przejazd płatnymi drogami są także kierowcy samochodów elektrycznych oraz hybrydowych (pod warunkiem spełnienia określonych warunków). Jest to dodatkowy “bonus” za wybór bardziej ekologicznego środka transportu.

Podobnie jednak jak w przypadku wszystkich innych szczegółów, warto weryfikować informacje każdorazowo przed rozpoczęciem podróży, bo przepisy różnią się w zależności od kraju (niekiedy nawet w zależności od regionu), a także nieustannie się zmieniają.

 

W jaki sposób można zakupić winiety przed podróżą?

 

Najlepszym miejscem na zakup winiety przed podróżą są oficjalne platformy i strony internetowe w danym kraju (tym bardziej, że często dostępne są ich wersje polskojęzyczne). To sposób na to, aby – po pierwsze – uniknąć ewentualnych opłat dla pośredników. Po drugie – zaplanować przejazd i oszczędzić czas.

 

Jak długo są ważne zakupione winiety?

W zależności od kraju dostępne są różne warianty – czas ważności winiety uzależniony jest od opcji wybranej przez kierowcę i wysokości opłat. W większości przypadków najkrótsza jest winieta tygodniowa lub 10-dniowa. Dla wielu kierowców to wystarczający czas, aby przemieścić się w jedną stronę, a następnie udać – “na jednej winiecie” – w drogę powrotną.

Dostępne są także winiety miesięczne, kwartalne, półroczne oraz roczne.

 

Co grozi za brak winiety?

W każdym kraju, w którym stosowane są winiety, ich brak może zakończyć się otrzymaniem mandatu. Warto o tym pamiętać, tym bardziej że w niektórych krajach opłatami objęte są także drogi lokalne, nie tylko autostrady oraz przejazdy drogami ekspresowymi. Mandat karny otrzymać można nie tylko podczas bezpośredniej kontroli policyjnej.

W wielu państwach funkcjonują już zautomatyzowane systemy z kamerami, np. umieszczonymi na bramkach nad drogami, które odczytują numery rejestracyjne przejeżdżających samochodów i weryfikują w bazie ważność winiety.

 

 

Stara winieta na szybie – mandat

Najczęstszą sytuacją, w jakiej można dostać mandat, jest brak odpowiedniej winiety na szybie. Zdarza się jednak, że poszczególne pojazdy gromadzą kolejne naklejki – jedna obok drugiej. Powstaje w ten sposób cała kolekcja, która przede wszystkim ogranicza widoczność i stwarza zagrożenie. Może to być podstawą do wystawienia mandatu karnego. Na szczęście z każdym rokiem problem będzie występował coraz bardziej sporadycznie – bo przed wjazdem na płatne autostrady pojazdy nie będą musiały posiadać naklejek na szybie. Wystarczą ich nabyte za pośrednictwem internetu odpowiedniki.

Jak usunąć starą winietę?

Usunięcie starej winiety nie powinno być trudne – tradycyjne winietki wystarczy najczęściej podważyć na krawędzi, np. przy pomocy skrobaczki do szyb, i oderwać. Można również wspomóc się podgrzaniem naklejki – chociażby suszarką do włosów (zachowując, rzecz jasna, ostrożność).

Ewentualny pozostający na szybie klej usunąć można zwilżoną szmatką. Warto to zrobić nie tylko by uchronić się przed mandatem, ale też dla własnego komfortu i bezpieczeństwa (nadmiar nalepek na szybie pojazdu ogranicza widoczność). Gdyby usunięcie starych winiet z szyby okazało się trudniejsze, wspomóc można się specjalistycznymi środkami, które rozpuszczą uporczywy klej.

 

Ceny winiet w 2024 roku

 

Wysokość opłat pobieranych w poszczególnych krajach jest mocno zróżnicowana. Zależy zarówno od kategorii pojazdu, jak i czasu ważności winiety. Oto przykładowe stawki aktualnie obowiązujące w często odwiedzanych przez kierowców z Polski krajach.

• Czechy – sam. osobowe do 3,5 t – 310 CZK (winieta 10-dniowa), 440 CZK (miesiąc), 1500 CZK (rok)
• Słowacja – sam. osobowe do 3,5 tony – 12 EUR (10 dni), 17 EUR (30 dni), 60 EUR (rok)
• Węgry – sam. osobowe do 3,5 t – 5500 HUF (10 dni), 8900 HUF (miesiąc), 49190 HUF (rok)

Jak widać na powyższych przykładach, ceny winiet nie zawsze są duże – zwłaszcza w zestawieniu ze stawkami mandatów za ich brak. Jeśli dodać do tego oszczędność czasu oraz wygodę wynikającą z poruszania się autostradami i drogami szybkiego ruchu, zdecydowanie warto.