autoDNA sprawdza
autostrady w polsce

Autostrady w Polsce podstawowe informacje

25 lipca 2022

Autostrada to droga publiczna uznawana za najbardziej rozbudowaną drogę transportu lądowego. Jest zaliczana do dróg krajowych i pozwala pokonywać w komfortowych warunkach nie tylko trasy międzykrajowe, ale też międzynarodowe i międzyregionalne. Co warto wiedzieć o autostradach w Polsce? Jaka jest ich historia? Szczegóły przedstawiamy poniżej.

 

Autostrady w Polsce – krótka historia

Pierwsze plany dotyczące budowy autostrad pojawiły się w 1939 roku. Ich inicjatorem był głównie rząd emigracyjny działający w Londynie, którego celem było włączenie Polski do europejskiego systemu transportowego. W 1944 roku do Polski wrócił Aleksander Gajkowicz – inżynier, który miał ogromny wpływ na przyjęcie ustawy o organizacji administracji drogowej. Podjęte działania sprawiły, że w 1946 roku przyjęto „Plan Sześcioletni”, zgodnie z którym zaplanowano wybudowanie 3 tys. 330 kilometrów autostrad. Ostatecznie udało się go zrealizować jedynie w połowie.

Pierwszą nowoczesną autostrada w Polsce była tzw. „Gierkówka”. Została otwarta 11.10.1976 roku w Częstochowie i obejmowała trasę Warszawa-Katowice. Co ciekawe, do jej budowy zaangażowano żołnierzy, którzy zamiast tradycyjnego wynagrodzenia otrzymali ciekawe gadżety. W planie Edwarda Gierka była budowa 139 km dróg do 3000 km. Niestety kolejne odcinki drogi nie powstały. Wybudowana „Gierkówka” nie tylko okazała się zwykłą drogą krajową, ale też dość szybko pojawiły się usterki – w postaci dziur, ale też zastosowanych rozwiązań. Znalazła się ona bowiem zbyt blisko domów, ale też nie była przystosowana m.in. do przejazdów traktorami.

 

Czym jest autostrada?

Zgodnie z ustawą o drogach publicznych, autostrada to droga publiczna o ograniczonej dostępności, przeznaczona wyłącznie do ruchu pojazdów samochodowych, z wyłączeniem czterokołowca. Drogi te muszą być wyposażone przynajmniej w dwie trwale rozdzielone jednokierunkowe jezdnie, mająca wielopoziomowe skrzyżowania ze wszystkimi przecinającymi ją drogami transportu lądowego i wodnego. Ponadto jej budowa obejmować musi urządzenia obsługi podróżnych, pojazdów i przesyłek, przeznaczone wyłącznie dla użytkowników autostrady.

Czym autostrada różni się od drogi ekspresowej? Pas drogowy tej pierwszej musi wynosić minimum 60 metrów. Dodatkowo może mieć ona węzły drogowe łączące z drogami głównymi i szybkiego ruchu. Co ciekawe, odstępy pomiędzy poszczególnymi węzłami nie powinny być mniejsze niż 15 km. Z kolei w przypadku drogi ekspresowej, pasy mogą być jednojezdniowe, mieć więcej węzłów i skrzyżowań.

 

Dopuszczalne prędkości na drodze

Szczegółowe przepisy określające dopuszczalne prędkości na polskich drogach określają art. 20 i 21 Prawa o ruchu drogowym. Przyjęte wartości są uzależnione od kilku czynników. Ważny jest nie tylko typ drogi, ale też rodzaj pojazdu. Zgodnie z przyjętą ustawą, samochody osobowe, motocykle i samochody ciężarowe o masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 t mogą poruszać się z prędkością:

  • na autostradach – do 140 km/h,
  • na drogach ekspresowych dwujezdniowych – do 120 km/h,
  • na drogach ekspresowych jednojezdniowych – do 100 km/h.

Kierowcy muszą wiedzieć, że nieco inaczej sytuacja wygląda w przypadku pojazdów, autobusów i samochodów ciężarowych o masie całkowitej powyżej 3,5 t. Mogą się one bowiem poruszać zarówno po autostradzie, jak i drodze ekspresowej z prędkością do 80 km/h.

Bardzo ważne jest również, by kierowcy, pokonując odcinki autostrad i dróg ekspresowych kierowali się również zdrowym rozsądkiem. Powinni oni bowiem dostosowywać szybkość jazdy do ograniczeń, ale też panujących warunków atmosferycznych czy stanu drogi.

 

Kto może poruszać się po autostradzie?

Autostrada w Polsce to droga przeznaczona wyłącznie do poruszania się samochodów i motocykli, które na równej, poziomej jezdni mogą rozwinąć prędkość co najmniej 40 km/h. Autostradą można również poruszać się autem z przyczepą — wskazana prędkość dotyczy również ciągnięcia przyczep przez pojazdy poruszające się po omawianej drodze.

 

Kto nie może wjechać na autostrady?

Sieć autostrad w Polsce jest przeznaczona do ruchu pojazdów samochodowych, jednak o ograniczonej dostępności. Wśród użytkowników autostrady, którzy nie mogą poruszać się po tego typu drogach publicznych, znajdują się: pojazdy jednośladowe tj. rowery i motorowery, ciągniki, wozy konne, ale też osoby piesze.

 

Jak oznaczone są autostrady w Polsce?

Każdy kierowca powinien doskonale znać oznaczenia autostrad i dróg ekspresowych. Odpowiednimi znakami drogowymi jest zaznaczany nie tylko ich początek i koniec, ale też węzły. Początek drogi jest zawsze opatrzony znaczkiem informacyjnym D-9, tj. autostrada. Znak ten przedstawia niebieskie tło, na którym znajduje się biały wiadukt nad dwiema białymi jezdniami. Koniec autostrady jest oznaczony z kolei znakiem D-10 stanowiącym odwołanie znaku D-9, który informuje o zakończeniu tego typu drogi. Jest to przekreślony na czerwono znak D-9.

Wszystkie autostrady w Polsce są również oznaczone literą i cyfrą. Numeracja autostrad to litera „A” obok której znajduje się numer nawiązujący do drogi krajowej, wzdłuż której znajduje się autostrada. Należy pamiętać, że numeracja ta jest zgodna z numerami dróg krajowych, które zostały zastąpione kolejnymi odcinkami autostrad.

Drogowskazy na polskich autostradach oznaczają również skrzyżowania, nazywane węzłami. Są one oznaczane najczęściej nazwami miejscowości, w których pobliżu się znajdują.

 

Autostrady w Polsce

Autostrady w Polsce znajdują się pod zarządem Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad. Poniżej prezentujemy sieć autostrad znajdujących się w Polsce.

  • A1 – autostrada łącząca Gdańsk i porty Wybrzeża z granicą państwa z Czechami w Gorzyczkach. Autostrada mija Toruń, Łódź, Piotrków Trybunalski, Częstochowę i Aglomerację Górnośląską.
  • A2 – autostrada łącząca granicę państwa z Niemcami w Świecku ze stolicą i dalej, docelowo, z granicą z Białorusią w Kukurykach. Autostrada mija Poznań, Łódź, w Warszawie przechodzi w drogę ekspresową S2, dalej Mińsk Mazowiecki.
  • A4 – autostrada łącząca granicę państwa z Niemcami w Jędrzychowicach z granicą z Ukrainą w Korczowej. Droga przecina Polskę południową i mija Wrocław, miasta Górnego Śląska, Kraków, Tarnów i Rzeszów.
  • A6 – autostrada pełniąca funkcję obwodnicy Szczecina, łącząca granicę państwa z Niemcami w Kołbaskowie z drogą ekspresową S3.
  • A8 – Autostradowa Obwodnica Wrocławia
  • A18 – połączenie autostrady A4 z granicą państwa z Niemcami w Olszynie i dalej niemiecką autostradą A15 prowadzącą w kierunku Berlina.

 

Płatne autostrady w kraju

Obowiązujący w Polsce system autostrad składa się z odcinków koncesyjnych i państwowych. Koszt podróży na poszczególnych odcinkach jest różny, w zależności nie tylko od rodzaju autostrady, ale też długości odcinka. Do odcinków koncesyjnych są zaliczane:

  • autostrada A1 na odcinku Rusocin-Nowa Wieś (Gdańsk-Toruń) obejmująca ok. 152 km – koszt przejazdu to 29,90 w jedną stronę,
  • autostrada A2 na odcinku Świecko-Konin obejmująca ok. 252 km – koszt przejazdu to 93 zł w jedną stronę,
  • autostrada A4 na odcinku Katowice-Kraków obejmująca ok. 60 km – koszt przejazdu to 24 zł w jedną stronę.

Wśród państwowych odcinków autostrad znajdują się:

  • autostrada A4 na trasie Gliwice-Wrocław (Sośnica-Bielany Wrocławskie) obejmująca ok. 160 km – koszt przejazdu wynosi 16,20 zł,
  • autostrada A2 na trasie Konin-Stryków obejmująca ok. 99 km – koszt przejazdu wynosi 9,90 zł.

Długość autostrad w Polsce podlegających opłatom wynosi około 725 km, choć głównym celem jest doprowadzenie do wprowadzenia płatności za wszystkie autostrady, tj. całe 1700 km, o czym informuje Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad.

 

Bezpłatne autostrady w kraju

Jak wspomniano, docelowo wszystkie autostrady w Polsce mają być płatne. Aktualnie jednak nie wszystkie odcinki są objęte płatnościami. Zalicza się do nich autostradę:

  • A1: Maciejów – Gliwice – Sośnica; Łódź Północ – Tuszyn;
  • A2: Poznań Zachód – Poznań Wschód; Sługocin – Zdżary; Arynów – Ryczołek;
  • A4: Jędrzychowice – Wrocław Bielany; Gliwice; Gliwice-Sośnica – Katowice-Murckowska; Kraków – Korczowa;
  • A6;
  • A8;
  • A18.

Jeśli chodzi o drogi ekspresowe w Polsce, to wszystkie są bezpłatne.

Summary
Autostrady w Polsce podstawowe informacje
Article Name
Autostrady w Polsce podstawowe informacje
Description
Co warto wiedzieć o autostradach w Polsce? Jaka jest ich historia? Szczegóły przedstawiamy w naszym artykule – przekonaj się sam.
Publisher Name
autoDNA
Publisher Logo
Ilość komentarzy: 0

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.