Płyn do wspomagania kierownicy. Co powinieneś wiedzieć?

Płyn do wspomagania kierownicy to element układu kierowniczego mający wpływ na bezpieczeństwo. Prawidłowe funkcjonowanie układu wspomagania w klasycznej, hydraulicznej wersji wymaga okresowego przeglądu i serwisowania. Podatne na uszkodzenia są m.in. elementy gumowe układu wspomagania.

 

Co to jest wspomaganie kierownicy?

Wspomaganie kierownicy to system, który znacznie poprawia komfort, łatwość i precyzję prowadzenia samochodu. Dzięki niemu, dodatkowa siła wspomagania zostaje dodana do układu kierowniczego. Współcześnie produkowane auta mają taki system w standardzie. Sprawia on, że kierowca nie musi używać dużej siły podczas wykonywania różnych manewrów. Umożliwia to bezproblemowe parkowanie, płynne pokonywanie zakrętów oraz szybkie manewrowanie kierownicą. Dotyczy to również sytuacji awaryjnych, jak np. unikanie kolizji z innym pojazdem lub obiektem.

 

Jak działa płyn do wspomagania kierownicy?

 

 

Olej do wspomagania kierownicy to specjalny płyn przenoszący ciśnienie z pompy wspomagania na listwę zębatą maglownicy. Dodatkowo pełni on funkcje chłodzenia i smarowania elementów układu oraz ochrony metalowych części przed rdzą.

Na rynku dostępnych jest wiele olejów hydraulicznych, co może powodować pewne zamieszanie. Aby je rozróżnić, należy zwrócić uwagę na kolor i skład chemiczny oleju. Oleje występują w kolorach: czerwonym, żółtym i zielonym, a ze względu na skład chemiczny dzielą się na mineralne, półsyntetyczne i syntetyczne.

 

Różnice między olejami mineralnymi a syntetycznymi

Oleje mineralne bazują na rafinowanych frakcjach ropy naftowej, podczas gdy oleje syntetyczne są oparte na polialkoholach i frakcjach naftowych rafinowanych metodą hydrokrakingu. Oleje mineralne są zwykle tańsze, wytrzymują temperatury od -40 do +90°C, natomiast syntetyczne zachowują swoje właściwości w zakresie temperatur od -40 do +130-150°C.

 

Podobieństwa między olejami mineralnymi a syntetycznymi

W niskich temperaturach oba rodzaje olejów zgęstnieją, co utrudnia kierowanie. W wysokich temperaturach oleje tracą lepkość, co wpływa na nieprzewidywalność sterowania. Dodatki w olejach pełnią funkcje smarowania, zmniejszania tarcia, stabilizowania lepkości, ochrony przed korozją, zapobiegania pienieniu się oraz ochrony gumowych elementów.

 

Płyn a olej. Czy jest jakaś różnica?

 

 

Sprzedawcy używają tych terminów wymiennie, ponieważ poza specjalistycznymi płynami przeznaczonymi do wspomagania, stosuje się również oleje, takie jak te do przekładni automatycznych.

Najważniejsze jest, aby płyn do wspomagania kierownicy był nieściśliwy, miał wysoką temperaturę wrzenia, cechował się długą żywotnością oraz skutecznie smarował elementy układu. Zaleca się stosowanie płynów spełniających normy określone przez producenta pojazdu. Warto unikać błędu, który popełnia wielu kierowców, zaniedbując regularną kontrolę i wymianę płynu do wspomagania.

 

Kiedy należy wymienić płyn do wspomagania?

 

 

Tak jak każdy płyn eksploatacyjny, tak i płyn do wspomagania stopniowo traci swoje właściwości. Degradacja płynu może spowodować uszkodzenie pompy wspomagania lub przyspieszyć zużycie elementów uszczelniających. Stąd też regularna wymiana płynu do wspomagania kierownicy powinna następować po przejechaniu nie mniej niż 60 tys. i nie więcej niż 100 tys. km. Wymiany oleju w układu kierowniczym nie wolno odwlekać. Nie ma co czekać na wycieki płynu czy też niepokojące dźwięki w momencie skręcania kierownicą – zawsze taniej będzie zapobiegać niż leczyć!

 

Rodzaje płynów – jaki płyn do wspomagania kierownicy wybrać?

Wyróżnimy trzy główne rodzaje płynów do wspomagania kierownicy.

 

Płyn syntetyczny

Syntetyczne płyny składają się z alkoholi wielowodorotlenowych, poliestrów oraz niewielkiego dodatku oczyszczonej ropy naftowej. Są odporne na powstawanie piany, mają niską lepkość i zdolność do pracy w ekstremalnych temperaturach. Charakteryzują się najdłuższą żywotnością, ale również wyższą ceną.

 

Płyn półsyntetyczny

Półsyntetyczne płyny zawierają zarówno substancje mineralne, jak i syntetyczne. Ich cechy charakterystyczne to niski stopień lepkości, odporność na pienienie się oraz dobra smarowność. Niestety, mają destrukcyjny wpływ na gumowe elementy układu wspomagania.

 

Płyn mineralny

Mineralne płyny do układu wspomagania zawierają cząstki ropy naftowej i dodatki, które poprawiają ich właściwości użytkowe. Charakteryzują się niską ceną i są bezpieczne dla gumowych elementów wspomagania kierownicy. Mają jednak krótki okres użytkowania i są podatne na zwiększone powstawanie piany.

 

Płyn z uszczelniaczem – co to jest?

To specjalny płyn Prestone, który likwiduje wycieki płynu z układu wspomagania, jak również zapobiega ich powstawaniu.

 

Kolory płynów do wspomagania kierownicy

Kolor płynu do wspomagania kierownicy wybrać można na podstawie marki samochodu.

• czerwony – głównie do pojazdów marek General Motors, Hyundai, Kia, Mazda, Nissan i Toyota.
• żółty – głównie do aut marki Mercedes-Benz.
• zielony – głównie do samochodów marek Bentley, BMW, Ford, grupy Daimler AG i Volvo.

Płyn czerwony

Czerwony płyn hydrauliczny, wynaleziony przez firmę General Motors, obejmuje zarówno oleje mineralne (np. Dexron II i Dexron III) jak i syntetyczne (np. ATF i jego pochodne). Stosowane są one zarówno w układach kierowniczych, jak i automatycznych skrzyniach biegów, dlatego często nazywane są olejami przekładniowymi. Oleje te zawierają dodatki do sprzęgieł ciernych automatycznych skrzyń biegów, które nie wpływają na działanie układu wspomagania kierownicy, co umożliwia ich bezpieczne stosowanie w obu systemach. Czerwone oleje są popularne w pojazdach amerykańskich, azjatyckich i europejskich.

 

Płyn żółty

Żółte oleje mineralne są stosowane wyłącznie w układach wspomagania kierownicy, zaś oleje syntetyczne o tym kolorze również w zawieszeniu hydraulicznym. Do głównych producentów żółtych płynów mineralnych do układów kierowniczych należy Daimler AG. Najpopularniejsze marki żółtych olejów syntetycznych to Total i Mobil. Żółte oleje syntetyczne są często spotykane w samochodach marki Citroën.

 

Płyn zielony

Zielone oleje występują jako mineralne lub syntetyczne i używa się ich wyłącznie w układach wspomagania kierownicy. Większość zielonych olejów oferowanych na polskim rynku to produkty koncern VAG. Z tego względu są one często używane w następujących pojazdach: Volkswagen, Audi, Bentley, Seat, Skoda, Scania i MAN, jak również Porsche, Lamborghini, a nawet Bugatti. Z niemieckich koncernów również Mercedes-Benz oraz BMW stosują zielone oleje w swoich pojazdów.

 

Jak sprawdzić ilość płynu w zbiorniku?

Możesz samodzielnie sprawdzić ilość płynu w zbiorniku. Ilość płynu w zbiorniczku pod maską powinna być zbliżona do poziomu MAX. Poziom oleju sprawdzamy za pomocą bagnetu, który jest częścią korka zamykającego zbiorniczek. Zbiornik można łatwo rozpoznać po symbolu kierownicy na korku lub napisie „power steering fluid”. Aby sprawdzić, czy płyn do wspomagania kierownicy należy wymienić postępuj według następujące instrukcji:

1. Otwórz korek zbiornika.
2. Zanurz czystą szmatkę lub białą kartkę papieru w oleju. Jeśli plama ma bardzo ciemny kolor, to znak, że trzeba wymienić olej. Alternatywnie możesz użyć zwykłej strzykawki do pobrania próbki płynu – po prostu wystarczy go zassać w niewielkiej ilości i wstrzyknąć na czystą szmatkę lub biały papier.
3. Kolor to nie wszystko – musisz dokładnie obejrzeć plamę oleju. Jeśli zauważysz jakiekolwiek zanieczyszczenia, nawet najmniejsze, olej wymaga wymiany.
4. Ostrożnie powąchaj olej. Jeśli płyn ma nieprzyjemny zapach, prawdopodobnie uszkodzona jest pompa układu kierowniczego, co oznacza, że należy również wymienić olej.

 

Czy można samemu wymieniać płyn od wspomagania?

Tak, przy wymianie oleju możliwe są dwie opcje – bez demontażu lub z częściowym demontażem elementów układu kierowniczego. Możesz odkręcić zbiorniczek z płynem do układu wspomagania kierownicy, a następnie wypompować całą jego zawartość – można to też zrobić bezpośrednio z przewodu. Ustaw naczynie na stary płyn pod wylot przewodu prowadzącego bezpośrednio do przekładni – wcześniej oczywiście odczepiamy przewód i kierujemy w dół w taki sposób, aby znalazł się poniżej maglownicy.

Bez uruchomionego silnika kręć kierownicą kilka razy w lewo i prawo aż płyn zostanie wypompowany. Do opróżnionego i przykręconego z powrotem zbiornika wlej nowy płyn (jeśli wcześniej odpiąłeś przewód, to wcześniej podłącz go z powrotem), następnie wsiądź do samochodu i kilkukrotnie kręć kierownicą w każdą stronę. W ten sposób nowy płyn skutecznie rozprowadzi się w całym układzie. Bez częściowego demontażu układu wspomagania możesz się pozbyć starego oleju wypompowując go strzykawką z wężykiem.

 

Mieszanie płynów ze sobą – jakie ma skutki?

 

 

Jeśli nie przestrzegamy tej zasady, to narażamy samochód na awarię hydraulicznego układu kierowniczego. Poza tym syntetyczny płyn do wspomagania kierownicy nie powinien być mieszany z mineralnym – mają inną bazę.