autoDNA sprawdza
Strefa czystego transportu

Strefa czystego transportu – w jakich miastach Polski? Od kiedy?

Dodano 29 czerwca 2021 przez

Transport to sektor, który w dużym stopniu przyczynia się do emisji gazów cieplarnianych w Polsce. Dlatego Ministerstwo Klimatu i Środowiska prowadzi prace w sprawie nowelizacji ustawy o elektromobilności i paliwach alternatywnych. Przewidziano w niej m.in. utworzenie w Polsce stref czystego transportu.

 

Co to są strefy czystego transportu?

Zła jakość powietrza, nadmierne zużycie paliwa, zanieczyszczenia i ich wpływ na zdrowie ludzi i środowisko, czy problemy z komunikacją to niektóre z niedogodności generowanych przez obecny model mobilności. Na terenie Polski ten problem widać zwłaszcza w dużych miastach, gdzie na drogach królują prywatne samochody.

W obliczu tego problemu i rosnącej troski o ochronę środowiska Ministerstwo Klimatu podjęło się nowelizacji ustawy o elektromobilności. Jej celem jest m.in. poszukiwanie alternatyw w celu zmniejszenia negatywnych skutków tego modelu i reklama bardziej ekologicznego transportu.

Jednym z działań jest stworzenie w miastach tzw. stref czystego transportu (SCT). Nowe przepisy nakładają na władze gminy, w której liczba mieszkańców przekracza 100 000 osób i w których podczas kontroli Głównego Inspektora Ochrony Środowiska odnotowano przekroczenie dopuszczalnego średniego poziomu zanieczyszczenia powietrza dwutlenkiem azotu (NO2) w ciągu roku stworzenie właśnie takich stref. Muszą one powstać w ciągu roku od momentu otrzymania od GIOŚ wyników analiz.

Jak wynika z ustawy o elektromobilności, strefa czystego transportu będzie mogła powstać tylko na terenie śródmiejskiej zabudowy, która jest gęsto zgrupowana. Wszystko po to, aby przeciwdziałać niekorzystnemu wpływowi zanieczyszczeń i emisji spalin związanych z dużym natężeniem ruchu samochodowego na zdrowie ludzi i środowisko.

 

Dla kogo strefa czystego transportu?

Wjazd do strefy czystego transportu będą miały samochody:

  • elektryczne
  • napędzane wodorem
  • napędzane gazem ziemnym.

W związku z tym nie będą mogły wjeżdżać auta z silnikiem diesla, ale także i benzynowe oraz na LPG. Pojazdy uprawnione do wjazdu na teren czystej strefy będą musiały mieć przyklejoną na szybę odpowiednią naklejkę wydaną w stacji kontroli pojazdów. Opłata uzyskania takiego znaku nie może przekroczyć 5 zł.

Oczywiście są i wyjątki od reguły. Takiej naklejki nie muszą posiadać:

  • pojazdy służb miejskich i bezpieczeństwa (np. policji)
  • pojazdy służb ratowniczych
  • specjalistyczne środki transportu
  • autobusy szkolne
  • pojazdy używane w celu pomocy lub transportu osób, które potrzebują pomocy w codziennym funkcjonowaniu
  • środki transportu zarządców dróg
  • pojazdy przedsiębiorców, którzy prowadzą działalność na terenie stref oraz auta do 3,5 tony, które są własnością mieszkańców takich obszarów.

Gminy będą mogły jednak wprowadzić zmiany, postawić na elastyczność i wskazać również inne typy pojazdów, które będą uprawnione do wjazdu.

Wszystko będzie zależało od spełniania konkretnej normy emisji spalin Euro, np. wjazd dla Euro 4 umożliwiony dodatkowo w latach 2021-2025. Te, które spełniają normę Euro 5 będą miały tę możliwość jeszcze w latach 2026-2030, a normę Euro 6 w latach 2031-2035.

 

Gdzie w Polsce powstaną strefy czystego transportu?

Pierwotnie Polska miała przyjąć obowiązkowy zakaz wjazdu aut z silnikami spalinowymi do wszystkich dużych aglomeracji. Z czasem, w ramach przetwarzania informacji i obaw dotyczących trudności w realizowaniu ustawy o elektromobilności i paliwach alternatywnych, zrezygnowano z przymusu tworzenia SCT w gminach powyżej 100 000 mieszkańców.

Jeżeli włodarze miast uznają to za wspólne dobro, mogą je wprowadzić dobrowolnie. Zmuszeni zostaną jednak wówczas, gdy taki nakaz wyda Główny Inspektor Ochrony Środowiska w związku ze stwierdzeniem przekroczenia stężenia NO2 w atmosferze.

 

Od kiedy będą funkcjonowały?

Kwestia wejścia w życie przepisów o strefach czystego transportu jest dyskusyjna. Wstępnie Ministerstwo Klimatu i Środowiska zapowiada, że zaczną obowiązywać najpóźniej we wrześniu 2021 roku. Od tego momentu polskie miasta będą miały 18 miesięcy na przygotowanie się i utworzenie odpowiednich stref.

Na początek zmiany mają ograniczać się do czterech dużych miast, czyli Warszawy, Krakowa, Wrocławia i Katowic. W dalszej kolejności przyjdzie czas na inne miejscowości, ale póki co nie wiadomo dokładnie, gdzie wprowadzą nowe przepisy.

Jednak z wyznaczania stref czystego transportu miałoby zostać zwolnionych kilka dużych miast, w których na pierwszy rzut oka ruch samochodowy oraz zanieczyszczenie mogą wydawać się duże. Chodzi m.in. o Poznań, Wałbrzych i Rzeszów.

 

Godziny obowiązywania stref czystego transportu

Ogólne informacje o strefach czystego transportu wskazują, że będą one obowiązywać między godziną 9:00 a 17:00. Dla tych, którzy przyjeżdżają do pracy na dziewiątą i kończą po siedemnastej, nie będzie problemem wjazd nawet autem innym niż elektryczne.

Co jednak ciekawe, od godzinowej reguły również obowiązują ustępstwa. Jeżeli samorząd zdecyduje, że pozwala na wjazd do strefy samochodów, które nie spełniają jej wymogów, może na to zezwalać przez trzy lata od powołania strefy. Ale nie za darmo. Ustalono bowiem wysokość opłat, jakie trzeba wnieść do miasta za takie „udogodnienie”.

 

Jakie są opłaty w wydzielonych strefach?

Oprócz naklejki za nie więcej niż 5 zł, która upoważnia wyznaczone typy pojazdów do wjazdu na teren czystej strefy, będą obowiązywały też inne opłaty.

Dla innych niż elektryczne oraz zero-emisyjne, które będą chciały wjechać w wyznaczonych godzinach, będzie to koszt 2,50 zł za każdą godzinę.

Osoby, które zdecydują się na stały abonament, zapłacą nie więcej niż 500 zł za miesiąc.

 

Strefy czystego transportu – jak to robią na Zachodzie?

Zarówno Polska, jak i cała Europa podejmują działania, które mają na celu ograniczenie korzystania z pojazdów spalinowych. Zachód również wprowadza przepisy o mobilności elektrycznej i uznawaniu wartości ekologicznych środków transportu.

  • w Hiszpanii rząd ogłosił, że od 2040 roku będzie obowiązywał zakaz sprzedaży i rejestracji aut osobowych i lekkich pojazdów użytkowych, które emitują dwutlenek węgla. Chodzi o spalanie oleju napędowego, benzyny, CNG, LPG, a nawet pojazdów hybrydowych.
  • Norwegia już proponuje zakaz stosowania paliw kopalnych od 2025 roku, ale szeroka promocja samochodów elektrycznych i rozległa sieć stacji ładowania wydaje się gwarantować, że ten plan zostanie zrealizowany nawet szybciej.
  • Dania ze swojej strony ma nadzieję zrobić to samo w 2030 roku, choć pozostawia hybrydy na pięć lat dłużej aż do 2035 roku.
  • Austria realizuje plan ograniczenia poruszania się aut, które wykorzystują paliwa kopalne. Stworzono nawet obszary specjalnie chronione. Znajdują się w nich także autostrady, po których nie mogą jeździć samochody osobowe kategorii niższej niż Euro 3, a co więcej w 2025 r. nie zrobią tego także ci, którzy nie mają przynajmniej Euro 5.
  • Wielka Brytania stawia sobie za cel, aby wszystkie nowe samochody osobowe i dostawcze miały zerową emisję do 2040 roku, a cała flota została zdekarbonizowana do 2050 roku.
  • Holandia chce, aby wszystkie nowe wersje aut do 2035 roku miały zerową emisję.
  • W Niemczech ograniczenia ruchu pojazdów, które zanieczyszczają powietrze, obowiązują aż w 62 gminach.

Flagowym przykładem dobrych zmian staje się Paryż, gdzie od dawna stosowane są środki, które przeciwdziałają zanieczyszczeniom. Tamtejsze przepisy jasno określają, że samochody bez naklejki lub pojazdy z silnikiem diesla sprzed 2000 roku nie mogą poruszać się po strefie „Metropole du Grand Paris”, czyli obszarze zamieszkanym przez 7,2 mln ludzi. Co więcej, auta z silnikiem diesla poniżej Euro 3 nie mogą przemieszczać się w tej strefie w dni powszednie między 8:00 a 20:00.

Oprócz Paryża we Francji są jeszcze 32 miejsca z ograniczonym dostępem, gdzie mandaty za złamanie przepisów wahają się od 68 do 375 euro.

Polska do tej pory pozostawała w tyle na gruncie elektrycznych samochodów i stref czystego transportu. Na szczęście nowe przepisy to zmienią i wyjdzie to wszystkim na zdrowie.

Summary
Strefa czystego transportu w Polsce
Article Name
Strefa czystego transportu w Polsce
Description
Utworzenie stref czystego transportu w Polsce, przewidziano w ustawie o elektromobilności i paliwach alternatywnych.
Author
Publisher Name
autoDNA
Publisher Logo
Ilość komentarzy: 0

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *