autoDNA sprawdza
euro 5

Norma EURO 5 – co powinieneś o niej wiedzieć?

31 października 2022

Choć nie wszyscy za nimi przepadają, normy EURO – ograniczające m.in. emisję tlenków azotu oraz cząstek stałych – były koniecznością. To właśnie nowe regulacje sprawiły, że producenci samochodów zmuszeni zostali do szukania lepszych i bardziej ekologicznych rozwiązań. Co wniosła norma EURO 5?

 

Od kiedy funkcjonuje norma EURO 5?

Pierwsze normy spalania – wówczas znane jeszcze jako Regulacja R49 – przedstawione zostały już w latach 80. XX wieku. Od tego czasu wiele się jednak zmieniło. Na terenie Unii Europejskiej oraz Europejskiego Obszaru Gospodarczego wprowadzono kolejne, coraz bardziej rygorystyczne przepisy, a wśród nich normę EURO 5, po raz kolejny modyfikującą dopuszczalne limity emisji cząstek stałych, tlenków azotu, tlenków węgla i węglowodorów.

Jej założenia zatwierdzone zostały już we wrześniu 2009 r., ale potrzebne było kolejne półtora roku tzw. vacatio legis. Ostateczny termin wprowadzenia normy w życie przypadł więc na 1 stycznia 2011 roku dla samochodów z silnikami benzynowymi i silnikami diesla. Z początkiem stycznia 2013 r. norma emisji spalin EURO została zaktualizowana do tzw. EURO 5b.

W przypadku motocykli oraz innych pojazdów dwukołowych i trójkołowych norma EURO V – dla odróżnienia oznaczana niekiedy cyfrą rzymską – obowiązuje od 2020 roku.

 

Ciekawostka

Jeżeli chcesz dowiedzieć się więcej na temat pozostałych – przeszłych i obecnych – regulacji dotyczących emisji cząstek stałych oraz innych szkodliwych substancji, zajrzyj do naszego zbiorczego artykułu poświęconego normom EURO.

 

 

Jaka jest dopuszczalna wartość emisji spalin dla tej normy?

 

Norma EURO 5 określa różne wartości dopuszczalnej emisji spalin i zawartych w nich cząstek stałych, tlenku węgla czy tlenków azotu dla samochodów z silnikami benzynowymi, wysokoprężnymi, a także dla motocykli. Wymogła na producentach aut eksperymenty z nowymi rozwiązaniami – jak odprowadzanie części spalin z układu wydechowego z powrotem do komory spalania, powszechne montowanie filtra cząstek stałych czy sięganie po katalizatory SCR i stosowanie dodatków do paliwa.

Limity EURO 5 dla samochodów osobowych wyposażonych w silnik benzynowy:

  • CO: 1 g/km
  • HC: 0,1 g/km
  • NOx: 0,06 g/km
  • VOC: 0,068 g/km
  • PM: 0,005 g/km (dla pojazdów z silnikami o bezpośrednim wtrysku paliwa)

W kwestii dopuszczalnej emisji tlenku węgla oraz węglowodorów dla samochodów wyposażonych w silnik benzynowy pomiędzy normą EURO 4 a 5 nie zmieniło się nic. Ograniczono natomiast limit emisji tlenków azotu. Zaczęto weryfikować wydzielanie do atmosfery lotnych związków organicznych (VOC) i po raz pierwszy w silnikach benzynowych przyjrzano się kwestii cząstek stałych.

Limity emisji spalin EURO5 dla pojazdów z silnikami wysokoprężnymi:

  • CO: 0,5 g/km
  • NOx: 0,18 g/km
  • HC+NOx: 0,23 g/km
  • PM: 0,005 g/km
  • Cząstki stałe: 6,0×10^11/km (mierzone w tej postaci od stycznia 2013 r.)

W ramach EURO 5 dopuszczalne poziomy emisji tlenku węgla pozostały na tym samym poziomie. Obniżono jednak maksymalną emisję tlenków azotu oraz łączną wartość tlenków azotu i węglowodorów. Znacznemu, bo aż pięciokrotnemu, obniżeniu uległ limit emisji cząstek stałych. Od 2013 r. i normy 5b dokonuje się ich pomiaru także w ujęciu ilościowym – bez filtra cząstek stałych praktycznie nie ma już mowy o spełnieniu wymogów.

Dla motocykli oraz innych pojazdów dwukołowych i trójkołowych:

  • CO: 1,0 g/km
  • HC: 0,1 g/km
  • NOx: 0,06 g/km
  • PM: 0,0045 g/km
  • NMHC: 0,068 g/km

 

Ciekawostka

Przy okazji wprowadzenia normy EURO V dla motocykli uwzględniono też nową kategorię – emisję węglowodorów niemetanowych, oznaczanych skrótem NMHC (z ang. non-methane hydrocarbons).

 

 

Norma EURO 5 a strefy czystego transportu

 

Strefy czystego transportu (STC) mają stanowić odpowiedź na coraz większą ilość zanieczyszczeń – m.in. cząstek stałych, ale też innych substancji – kumulujących się zwłaszcza w centrach miast, tam gdzie ruch powietrza jest szczególnie ograniczony. Zakaz wjazdu dla samochodów niespełniających określonej normy spalania ma za zadanie ograniczyć emisję pochodzącą z transportu i poprawić jakość powietrza. Norma EURO 5 stanowiła zatem kolejny krok na drodze do tego celu.

Jak podkreślaliśmy w artykule poświęconym strefom czystego transportu w Polsce, wjazd do STC jest ograniczany stopniowo. Jeszcze do 2025 r. w tzw. zielonych strefach będą mogły poruszać się auta spełniające wymogi EURO 4. Pojazdy spełniające wymogi normy EURO 5 do stref czystego transportu będą mogły wjeżdżać do 2030 roku.

Nie ma więc – formalnie – potrzeby spieszyć się z rezygnacją z tradycyjnego paliwa i silników spalinowych spełniających normę EURO 5, aczkolwiek z punktu widzenia emisji szkodliwych substancji i dobra środowiska, im szybciej silnik elektryczny wyprze spalinowy, tym lepiej (pod warunkiem oczywiście, że i energia pozyskiwana do jego zasilania nie będzie pochodziła ze spalania paliw kopalnych).

 

W jakich pojazdach stosowana jest norma EURO 5?

Norma EURO 4 dotyczyła nie tylko samochodów osobowych i motocykli, ale też autobusów, pojazdów ciężarowych i innych. W przypadku EURO 5 pojawiło się rozgraniczenie. Tym samym „piąta odsłona” popularnej regulacji obejmuje:

  • lekkie samochody osobowe i użytkowe (zgodnie z Rozporządzeniem nr 715/2007),
  • pojazdy dwu- i trójkołowe (w myśl Rozporządzenia nr 168/2013).

 

Informacja

Normę EURO 5 stosuje się więc dla pojazdów osobowych (kategoria M) z silnikami wysokoprężnymi i benzynowymi, motocykli i trójkołowców (kategoria L) oraz lekkich pojazdów użytkowych (kategorie N1 i N2). Dla pojazdów ciężarowych i autobusów przygotowano inne regulacje m.in. ze względu na to, że zmienił się sposób wyrażania emisji szkodliwych substancji (już nie – jak dotychczas – w gramach na kilometr, a w gramach na kilowatogodziny).

 

 

Co to jest SCR?

Coraz bardziej rygorystyczne, nowe normy wymusiły na producentach poszukiwania zaawansowanych i w swoich założeniach ekologicznych rozwiązań. Jednym z przykładów jest wprowadzenie układu SCR w pojazdach z silnikami diesla. SCR, czyli selektywna redukcja katalityczna, ma za zadanie ograniczyć emisję szkodliwych substancji, w tym przypadku tlenków azotu.

Na czym polega selektywna redukcja katalityczna? Do początkowego odcinka układu wydechowego, do katalizatora SCR, wstrzykiwany jest pod ciśnieniem płyn AdBlue. Zawarty w nim mocznik pod działaniem wysokiej temperatury zmienia się w amoniak, ten zaś reaguje w obecności tlenków azotu, rozkładając je na azot oraz wodę – produkty całkowicie bezpieczne dla środowiska. Jeśli chodzi o diesle spełniające normę EURO 5, katalizatory SCR nie były jeszcze na porządku dziennym. Do ich upowszechnienia doprowadziła norma EURO 6, która dopuszcza znacznie mniejszy udział NOx w spalinach.

Technologia ta nie jest niestety pozbawiona wad – a pojazd wyposażony w katalizatory SCR może sprawiać problemy zwłaszcza zimą (płyn AdBlue zamarza już przy -11°C). Wszelkie nieprawidłowości w pracy układu mogą poskutkować koniecznością przeprowadzenia kosztownych napraw, ale też zakłócają działanie silników.

 

 

Czym jest EGR?

Kolejnym ze sposobów – obok SCR i filtra cząstek stałych – na poprawę parametrów spalania, jaki stosują producenci aut, jest układ EGR (od Exhaust Gas Retention), którego elementem jest dobrze znany kierowcom zawór EGR. Montowany jest zarówno w przypadku silników benzynowych (o zapłonie iskrowym), jak i diesla – a więc niezależnie od stosowanego paliwa. Chodzi zaś o to, aby część spalin – zamiast do atmosfery – trafiła z powrotem do komory spalania.

Zawory EGR część spalin kierują więc – przez specjalną chłodnicę – z powrotem do układu dolotowego. Celem NIE jest tzw. dopalanie spalin, a zmniejszenie temperatury i spowolnienie oraz uspokojenie spalania, a w konsekwencji mniejsza emisja szkodliwych substancji.

Nie brakuje kierowców gotowych definitywnie pozbawić silnik zawora EGR, ale nie jest to wskazane (ani zgodne z prawem). Przede wszystkim obecność sprawnego układu nie wpływa na to, jak zachowuje się auto. Nie zwiększa apetytu na paliwo i nie pogarsza osiągów.

Minusem są natomiast osady zbierające się zarówno na układzie EGR, jak i na elementach filtra cząstek stałych. Ma to większe znaczenie przy regularnej jeździe na krótkich odcinkach, kiedy silnik samochodu nie zdąży się dobrze rozgrzać. Między innymi z tego powodu diesle nie są polecane dla kierowców poruszających się wyłącznie w mieście, a niemal wcale na trasach.

 

Przyszłość normy EURO 5

Obecnie rejestrowane samochody muszą spełniać normę EURO 6. Kwestią czasu – i to raczej bliższego niż dalszego – jest wprowadzenie EURO 7, która uczyni kolejny krok w stronę tego, by ograniczyć emitowane do atmosfery cząstki stałe oraz inne zanieczyszczenia. Według ekspertów zwiastuje to nieodległy koniec silników spalinowych. Producenci samochodów będą zastępować je elektrycznymi. A co z pojazdami wprowadzanymi na rynek w latach 2011-2015, a więc spełniającymi wymogi emisji spalin EURO 5?

Ich użytkownicy nie muszą się póki co obawiać. Z obecnością filtra cząstek stałych, wyposażone w katalizatory, a także inne rozwiązania ograniczające szkodliwość dla środowiska, samochody takie – z silnikami wysokoprężnymi i benzynowymi – jeszcze przez dłuższy czas nie padną „ofiarą ograniczeń”. Nawet w strefach czystego transportu pojazdami spełniającymi wymagania EURO 5 będzie można poruszać się aż do 2030 roku.

 

 

Warto wiedzieć

Zainteresował Cię ten artykuł? Sprawdź także produkty oferowane przez autoDNA – wiodącego dostawcę raportów historii pojazdu w Europie i USA. Sprawdzenie VIN może pomóc Ci ustrzec się przed dodatkowymi kosztami związanymi z zakupem auta z nieznaną przeszłością. Serwis dostępny jest 24/7 przez cały rok – wystarczy dostęp do Internetu i numer VIN pojazdu, który chcesz sprawdzić.

 

 

Summary
Norma EURO 5 – co powinieneś o niej wiedzieć?
Article Name
Norma EURO 5 – co powinieneś o niej wiedzieć?
Description
Nowe regulacje sprawiły, że producenci samochodów zmuszeni zostali do szukania lepszych i bardziej ekologicznych rozwiązań. Co wniosła norma EURO 5?
Publisher Name
autoDNA
Publisher Logo